Ważne wydarzeniaWiadomości

Oswobodzenia Jasła 17 stycznia 1945 roku

17 stycznia, to data powrotu jaślan do zburzonego Jasła. Jest to jedno z wielu istotnych wydarzeń w historii miasta, które zadecydowały o jego współczesnym wyglądzie, jak również odbiło piętno przykrych wspomnień wśród żyjących do dziś mieszkańców Jasła.
Fotografia ze zbiorów Muzeum Regionalnego w Jaśle

Skutki działań zbrojnych z okresu II wojny światowej dotknęły również Jasło i okolice. Sytuacja na froncie, ale przede wszystkim osobista decyzja starosty jasielskiego Waltera Gentza przesądziła o dalszych losach miasta.
W sierpniu 1944 roku mieszkańcy Jasła liczyli na szybkie wyzwolenie spod okupacji hitlerowskiej. Wzrastała intensywność działania lotnictwa radzieckiego, jak również wzmożenie ruchu wojsk niemieckich, którego kolumny przeciągały w kierunku frontu, ewakuacja rannych, świadczyły o zbliżaniu się oddziałów radzieckich.
Jednak po wybuchu powstania warszawskiego, a następnie po wybuchu powstania w Słowacji całkowicie zmieniono planowany kierunek działań. Dało to władzom niemieckim czas na wysiedlenie i zniszczenie miasta Jasła. Okupant w tym przypadku dążył do unicestwienia miasta, z którego opuszczeniem niewątpliwie już musiał się liczyć. 13 września 1944 roku rozpoczął akt niszczenia Jasła decyzją wysiedlenia mieszkańców, którzy szukali schronienia w okolicznych wioskach. Miasto po opuszczeniu przez mieszkańców było systematycznie grabione i niszczone przez cztery pełne miesiące. Zniszczono 98% jego zabudowy, a zatem miasto przestało praktycznie istnieć.
Dopiero 16 stycznia 1945 roku wojska 4 Frontu Ukraińskiego wyzwoliły Jasło. Obok żołnierzy radzieckich w walkach o Jasło wzięły również udział oddziały artylerii Czechosłowackiej. Po dwudniowych walkach na terenie powiatu jasielskiego około godziny 11 miasto, a raczej jego ruiny zostały oswobodzone. Już w następnych dniach zaczęli powracać do miasta pierwsi mieszkańcy. W zgliszczach starali się odnaleźć resztki dobytku, jakiś osłonięty kąt, w którym mogliby zamieszkać. W dniu 17 stycznia z Rzeszowa przybyła „Grupa Operacyjna”, która przejęła miasto w imieniu władz polskich od radzieckiego komendanta wojskowego. Wydarzenia te upamiętnia nazwa ulicy 17 stycznia.
17 stycznia dla mieszkańców Jasła, którzy przez cztery długie miesiące z okolicznych wzgórz obserwowali zagładę Jasła, gdzie pozostawili dorobek swojego życia, był dniem szczególnym. Stwarzał on szansę na powrót do normalnego życia, jeżeli możemy mówić o normalnym życiu w tak zburzonym mieście – podkreśla pan Mariusz Świątek, kustosz Muzeum Regionalnego w Jaśle.
Wszystkie fotografie ze zbiorów Muzeum Regionalnego w Jaśle
UMJ

Pokaż więcej

Powiązane artykuły

Subscribe
Powiadom o
guest
28 komentarzy
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Beta
Beta
2020 lat temu

Mieszkam właśnie przy ulicy 17 Stycznia i z zainteresowaniem przeczytałam artykuł na temat oswobodzenia naszego miasta.

Ciekawy
Ciekawy
2020 lat temu

Jak to w końcu jest z tym wyzwoleniem Jasła? To nie rząd londyński i AK wyzwoliło Jasło tylko wojska frontu ukaraińskiego i czechosłowackie. Przecież o tym od 20 lat po nastaniu jedynej i słusznej władzy się nie mówi. Stały jakieś armaty i pomniki wdzięczności dla wojska to ich z hukiem powywalano. Może mi to ktoś z forumowiczów-historyków wyjaśni.

ja
ja
2020 lat temu

z tego co mi sie obilo o uszy to lina frontu byla na rzece wislok armia rosyjska poniosla ogromne straty na operacji dukielskiej w rejonie drogi dukla nowy zmigrod byla bitwa pancerna niewiem ile w tym prawdy

jaślak
jaślak
2020 lat temu

też mieszkam na 17 Stycznia i zastanawiałem się że taka nazwa ulicy, ważnej dla jasła daty, ze strony władz jasielskich ma najmniejsze zainteresowanie, chodnik zaczęto remontować i przerwano w połowie, oświetlenie miejscami prosi o pomstę do nieba (ciemno jak ….) a może by tak z jednej strony zrobić zamiast pasa zieleni odgradzającego chodnik od jezdni trasę rowerową…było by to genialne rozwiązanie dla rowerzystów na tej jakże niebezpiecznej czasami ulicy (TIRY) Niech ktoś w końcu zadba o tą ulice !

hikaru
hikaru
2020 lat temu

W Jaśle tak mało rowerzystów a warunki ku temu są zatem pomysł Jaślaka popieram. Fajnie byłoby mieć uliczki rowerowe w Jaśle (jest odcinek długi, który idealnie pasuje – obwodnica) (także 17stycznia i inne pewnie by się znalazły) chociaż na jedną póki co trasę. Może by społ. wyszło z tych samochodów i nie robiło korków.

KONRAD
KONRAD
2020 lat temu

I po co to było???Aby powspominać?

razdwa
razdwa
2020 lat temu

co za głupi tytuł „oswobodzenia jasła”.czegoś w nim brakuje

razdwa
razdwa
2020 lat temu

i jeszcze to „oswobodzenie”. Ruscy nas oswobodzili? Nie uczyli historii na wsi, oj nie uczyli

Jaślak
Jaślak
2020 lat temu

A co durny „razdwa” może kaczyński z PiS-em cię wyzwolił? Albo Anders na siwym koniu? Poczytaj i popytaj starszych ludzi to sie dowiesz prawdy ilu dzielnych młodych żołnierzy radzieckich i czechosłowackich zginęło w Jaśle i na przełęczy dukielskiej po to abyś teraz kołku mógł głupoty wypisywać. U nas zdemontowano wszystkie symbole tamtych wspaniałych dni aby młodzi nie pamietali, a wyjedź przez Barwinek to zobaczysz jak szanuje się historię przodków. Tam słowacka młodzież pamieta poświęcenie w wyzwoleniu również II Armi Ludowego Wojska Polskiego. To że zdarzały sie przypadki gwałtów i grabieży to normalne w sytuacji wojny, tak bywa na wojnie i… Czytaj więcej »

Jaślanin
Jaślanin
2020 lat temu

a kto jest autorem zdjęć ???

pamięć
pamięć
2020 lat temu

Jednym z pomników upamiętniających wyzwolenie Jasła jednak przez wojska radzieckie – nie przez NATO czy Amerykanów – był oprócz armaty na placu Żwirki i pomniku w parku – pomnik przy Gamracie. Pomnik pozostał, ale uległ zmianie i opatrzony jest napisem mówiącym o hołdzie dla żołnierzy AK i akcji AK w Gamracie. Sciągnięto stare napisy, wyremontowano pomik i założono nowe napisy. Tak traktuje się historię – nie tylko u nas. Nie miejmy zatem pretensji, że gdzieś za granicą niszczy się pomniki polskości.

zzz
zzz
2020 lat temu

żołnierze związku sowieckiego nie byli wolni, więc nie mogli nas oswobodzić

Gande
Gande
2020 lat temu

Jak to oswobodzili??? Przeciesz to było tylko przejście z jednej niewoli do drugiej.. Rosjanie w prawdzie oswobodzili nas od Niemców ale sami ubezwłasnowolnili… Nie całkiem ale w większej częsci…

Jaslal
Jaslal
2020 lat temu

możecie pisać głupoty, ale histori nie zmienicie, przykład zmiany napisów na pomniku zw Gamracie jest przykładem głupoty Polaków. Chcą na siłę zapomnieć że jeszcze niedawno włazili w dupę sowietom , a teraz amerykanom i purpurowym. Narodzie ty nigdy nie zaznasz szacunku innych skoro sam się ośmieszasz, poniżasz i obsrywasz.

u
u
2020 lat temu

Jaslo wyzwoli rosyjscy żołnierze z 76 Pierekopskiej Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej pod dowództwem płk. Fiodora Bolbata.W okolicy Dukli i Nowego Zmigrodu zginelo tysiace ludzi linia frontu przebiegala przez wisloke.W latach Wielkiej Wojny Narodowej płk F.D. Bolbat dowodził wojskami sławnej Perekopskiej Dywizji Artylerii Armii Radzieckiej – wojskami, które w ciężkim boju przyniosły wolność naszemu miastu i innym Ziemiom Polskim. Zważywszy zasługi bohaterskich żołnierzy Perekopskiej Dyw. Art. i ich dowódcy płk. F.D. Bolbata MRN w Jaśle na uroczystej sesji w dniu 22 lipca 1973 roku uchwaliła nadać godność Obywatela Honorowego Miasta Jasła.Po wojnie zginelu wielu saperow przy rozminowywaniu Jasla i okolic

jasiu
jasiu
2020 lat temu

Co stało się z armatą z placu Żwirki i Wigury?

u
u
2020 lat temu
fred
fred
2020 lat temu

Armata została przeniesiona do muzeum w Dukli.

jasiu
jasiu
2020 lat temu

Fred.Dziękuję za informację

spiepszający dziad
spiepszający dziad
2020 lat temu

TO NIE PIS NAS WYZWOLIŁ ????????????????

czesiek
czesiek
2020 lat temu

ZWRACAM SIĘ TĄ DROGĄ DO PANA BURMISTZRA MIASTA JASŁA ABY PODJĄŁ DZIAŁANIA ZWIĄZANE Z REKONSTRUKCJĄ I PRZEBUDOWĄ POMNIKA 600 LECIA MIASTA JASŁA NA SKWERZE W REJONIE ULIC 3 MAJA STASZICA . CZAS SIĘ TYM ZAJĄĆ Co się stało z armatą : No cóż wywieziono ją z I UZMYSŁOWIĆ NIEKTÓRYM ILE NASZE MIASTO MA LAT. TUTAJ TEZ POWINNO SIĘ KOŃCZYĆ I PRZYPOMINAĆ WIELE ROCZNIC ZWIĄZANYCH Z HISTORIĄ NASZEGO MIASTA.Jasła podobno do muzeum w Dukli( a chyba to nawet była haubica ) . Tłumaczono, że szpeci Jasło jest symbolem sowietyzacji. Miał być plac z zielonym skwerem. Niestety niektórzy już nieżyjący pomogli niektórym… Czytaj więcej »

jaslanin
jaslanin
2020 lat temu

Trzeba nie tylko 17 stycznia przypominać, że Jasło zostało zburzone / w większym % niz Warszawa nie na wskutek działań wojennych , lecz z zemsty / zburzone i ograbione/. Od kilku lat staram się / na podstawie dokumentów i zdjęć o odszkodowanie za straty materialne, jakie poniesli moi rodzice na wskutek wysiedlenia i wywiezienia do Niemiec ich własnosci, trudu z ich odzyskaniem, jednak odpowiedzi z Polsko Niemieckiego Pojednania i rządu niemieckiego/ brak odpowiedzi/ nie napawaja mnie w tej sprawie optymizmem. Nie chodzi mi o żadne osobiste zyski , chciałbym utworzyć / w razie pomyślnego załatwienia sprawy / fundację dla młodych… Czytaj więcej »

Pan Tadeusz
Pan Tadeusz
2020 lat temu

Fragment mowy Podkomorzego: Miała nad umysłami wielką moc ta tłuszcza; Bo Pan Bóg, kiedy karę na naród przepuszcza, Odbiera naprzód rozum od obywateli. I tak mędrsi fircykom oprzeć się nie śmieli, I zląkł ich się jak dżumy jakiej cały naród, Świtnie pasuje do odreagowania, przegięcia i zakłamania w najnowszej historii. Od ponad 20 lat bezkrytycznie miłujemy Amerykanów za wizy, NATO za umożliwienie walki na obczyźnie w cudzych interesach oraz dzielnie drzemy koty z Rosją między innymi niszcząc pomniki upamiętniające najczęściej szeregowych żołnierzy którzy walczyli i ginęli daleko od swojego domu. Oni to odpowiadają za zbrodnie Stalina. Typowo po polsku: od… Czytaj więcej »

do jaslamim i czesiek
do jaslamim i czesiek
2020 lat temu

napiscie cos wiecej o tym bardzo interesujace i moze reszta tez cos sie dowie

jasiu
jasiu
2020 lat temu

Panie Tadeuszu,święte słowa i z tych prawdziwie świętych

1lng
1lng
2020 lat temu

„Kiedyś jeden z historyków opowiadal, że najprawdopodobniej w tym miejscu był przed wiekami jeden z pierwszych cmentarzy w Jaśle chyba pobenedyktyńskim zakonie”
cmentarzy w Jaśle było nie mało. Tak jak ten, który w 1900 roku przerobili na park miejski. A źródełko z klasztoru może się nawet jeszcze ostało w piwnicach kina.

1lng bardzo ciekawe
1lng bardzo ciekawe
2020 lat temu

pisz dalej

ciekawy
ciekawy
2020 lat temu

Czy wiecie kto kazał usunąć armatę z placu Żwirki i przekazał ją do muzeum w Dukli?

28
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x
Close
X